Wygląd strażnika - umundurowanie, noszone odznaki służbowe i dystynkcje określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 1998 r. w sprawie umundurowania, legitymacji, dystynkcji i znaków identyfikacyjnych strażników gminnych (miejskich) Dz.U. 1998 nr 112, poz. 713 (z późniejszymi zmianami - Dz.U. 2009 nr 218, poz. 1693).

Na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz.U. 1997 Nr 123, poz. 779) zarządza się, co następuje:

§ 1.

Rozporządzenie określa wzory:

1. umundurowania,
2. dystynkcji,
3. legitymacji,
4. znaków identyfikacyjnych
   - strażników gminnych (miejskich) oraz warunki i sposób ich noszenia.

§ 2.

1. Strażnikowi gminnemu (miejskiemu), zwanemu dalej „strażnikiem”, przysługuje umundurowanie.
2. Podstawowym umundurowaniem strażnika jest ubiór służbowy.
3. W zależności od wykonywanych czynności służbowych, poza ubiorem służbowym strażnikowi może przysługiwać ubiór:
   1. wyjściowy,
   2. specjalny.

§ 3.

1. Zasadniczymi przedmiotami umundurowania wchodzącymi w skład ubioru służbowego są:
   1. wiatrówka męska i damska w kolorze ciemnogranatowym,
   2. spodnie męskie i damskie w kolorze ciemnogranatowym z lamówką koloru żółtego, o kroju prostym,
   3. spodnie męskie i damskie w kolorze ciemnogranatowym z lamówką koloru żółtego, o kroju zwężonym, wpuszczane w obuwie,
   4. spódnica o kroju prostym w kolorze ciemnogranatowym,
   5. koszula w kolorze błękitnym z długim rękawem,
   6. koszula w kolorze błękitnym z krótkim rękawem,
   7. koszulobluza w kolorze ciemnogranatowym,
   8. sweter w kolorze ciemnogranatowym typu półgolf lub „serek”,
   9. czapka służbowa okrągła w kolorze ciemnogranatowym, z daszkiem i paskiem skórzanym w kolorze czarnym,
   10. czapka zimowa z daszkiem i nausznikami w kolorze ciemnogranatowym ocieplana,
   11. czapka letnia typu sportowego w kolorze ciemnogranatowym,
   12. kapelusz damski,
   13. kurtka 3/4 w kolorze ciemnogranatowym z podpinką,
   14. kurtka uniwersalna krótka w kolorze ciemnogranatowym z podpinką.
2. Wzory ubioru służbowego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 4.

1. Zasadniczymi przedmiotami umundurowania wchodzącymi w skład ubioru wyjściowego są:
   1. marynarka męska i damska dwurzędowa w kolorze ciemnogranatowym,
   2. spodnie męskie i damskie w kolorze ciemnogranatowym z lamówką koloru żółtego, o kroju prostym,
   3. spódnica damska o kroju prostym w kolorze ciemnogranatowym,
   4. koszula w kolorze białym z długim rękawem,
   5. koszula w kolorze białym z krótkim rękawem,
   6. czapka służbowa okrągła w kolorze ciemnogranatowym, z daszkiem i paskiem skórzanym w kolorze czarnym,
   7. kapelusz damski,
   8. płaszcz męski i damski letni w kolorze ciemnogranatowym,
   9. płaszcz męski i damski zimowy w kolorze ciemnogranatowym.
2. Wzory ubioru wyjściowego określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 5.

1. Zasadniczymi przedmiotami umundurowania wchodzącymi w skład ubioru specjalnego są w szczególności:
   1. kombinezon,
   2. kurtka,
   3. spodnie długie,
   4. spodnie krótkie,
   5. koszulka typu polo
      - stosowane przy wykonywaniu czynności specjalistycznych.
2. Przedmioty umundurowania, o których mowa w ust. 1, są w kolorze ciemnogranatowym i posiadają jaskrawe oznakowanie.
3. Ubiór specjalny powinien być oznakowany na wysokości górnej części tułowia, zarówno z przodu jak i z tyłu, napisami o treści „Straż Gminna” („Straż Miejska”).
4. Dopuszcza się dodatkowe oznakowanie taśmami odblaskowymi w kolorze żółtym ubioru specjalnego oraz noszenie kurtki w kolorze żółtym odblaskowym.
5. Wzory ubioru specjalnego oraz jego oznakowanie określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

§ 6.

Składnikami uzupełniającymi do umundurowania, o którym mowa w § 2 ust. 2 i 3, są:

1. ocieplacz w kolorze ciemnogranatowym,
2. peleryna w kolorze ciemnogranatowym,
3. pas główny skórzany w kolorze czarnym,
4. obuwie męskie i damskie w kolorze czarnym,
5. krawat w kolorze czarnym,
6. szalik w kolorze ciemnogranatowym,
7. rękawiczki w kolorze czarnym,
8. skarpety w kolorze ciemnogranatowym.
9. ochronne nakrycie głowy,
10. kamizelka służbowa.

§ 7.

1. Na nakryciach głowy umieszcza się emblemat orła stylizowanego oraz otok w postaci trójrzędowej szachownicy w kolorze żółto-granatowym.
2. Wzory nakryć głowy oraz stylizowanego wizerunku orła w koronie określają załączniki nr 4 i 5 do rozporządzenia.

§ 8.

1. Sznur galowy koloru żółtego upina się do marynarki wyjściowej na prawym ramieniu.
2. Wzór sznura galowego określa załącznik nr 6 do rozporządzenia.

§ 9.

1. Guziki do munduru służbowego i wyjściowego są koloru żółtego i zawierają stylizowany wizerunek orła w koronie.
2. Lamówka koloru żółtego, o szerokości 3 mm, jest wszywana wzdłuż zewnętrznych szwów nogawek spodni.

§ 10.

1. Do umundurowania strażnika wprowadza się dystynkcje służbowe, które są noszone na naramiennikach ubioru służbowego i wyjściowego.
2. Wzory dystynkcji na naramiennikach określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

§ 11.

1. Dopuszcza się noszenie:
   1. kurtki służbowej 3/4 wymiennie z zimowym lub letnim płaszczem wyjściowym,
   2. koszul służbowych błękitnych wymiennie z koszulami wyjściowymi białymi.
2. Nakrycia głowy mogą być stosowane zamiennie.
3. Strażnikowi zabrania się noszenia składników umundurowania:
   1. w połączeniu z elementami ubioru cywilnego oraz z przedmiotami, które naruszają powagę munduru,
   2. których stopień zużycia lub wygląd zewnętrzny narusza powagę munduru.

§ 12.

Strażnik jest obowiązany nosić przedmioty umundurowania w sposób nie naruszający godności munduru oraz zgodnie z ich przeznaczeniem.

§ 13.

1. Strażnik, na czas pracy w straży, otrzymuje legitymację służbową, zwaną dalej „legitymacją”, bezpośrednio po zatrudnieniu w straży.
2. W legitymacji umieszcza się fotografię strażnika w mundurze bez nakrycia głowy oraz wpisuje się: numer legitymacji, stanowisko, imię i nazwisko, numer indywidualnego znaku identyfikacyjnego, termin ważności; wpisy potwierdza się za pomocą właściwych pieczęci urzędowych.
3. Wzór legitymacji strażnika określa załącznik nr 8 do rozporządzenia.

§ 14.

1. Strażnik, na czas pracy w straży, otrzymuje znak identyfikacyjny, który nosi na lewej górnej kieszeni ubioru służbowego i wyjściowego.
2. Wzór znaku identyfikacyjnego określa załącznik nr 9 do rozporządzenia.

§ 15.

Na ubiorze służbowym i wyjściowym umieszcza się na rękawach, w odległości ok. 60 mm od górnej krawędzi rękawa, emblemat gminy, w której strażnik jest zatrudniony, w kształcie wydłużonego owalu o wymiarach 120x105 mm +/- 10 mm.

§ 16.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem § 13 i 14, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.